Przeskocz do treści

Erika Warmbrunn, Gdzie kończy się droga. Samotna wyprawa po bezdrożach Azji (ang.: Where the pavement ends), tłum. Dorota Kulikiewicz, Wyd. Galaktyka, Łódź, 2004.

Rower równa się wolność. A wolność jest prawem do przemieszczania się tam, dokąd się chce i w tempie, jakie się wybierze. Z takiego założenia wychodzi Erika Warmbrunn, która na początku lat dziewięćdziesiątych XX w. rusza w samotną podróż na dwóch kółkach przez Azję.

Plan jest prosty: przylot do Irkucka, a następnie rowerowy trawers Mongolii oraz Chin i dotarcie na południowy kraniec Wietnamu. Kilka tysięcy kilometrów jazdy przez obce kraje, bez znajomości lokalnego języka, licząc tylko na siebie oraz przypadkowo spotkanych mieszkańców. Fascynujące!

Z uwagi na podróżnicze plany przeczytałem połowę reportażu — część dotyczącą przejazdu przez kraj zamieszkany przez potomków Czyngiz-chana. Jestem oczarowany  przeżyciami autorki. Podoba mi się rownież sposób opisania podróży. Prezentowana trasa i napotykane po drodze niespodzianki przeplatane są  opisami mijanych krajobrazów i reakcjami spotykanych ludzi. Poprzez kolejne przygody Warmbrunn prezentuje styl życia i obyczaje Mongołów, tak różne od sposobu, w jaki żyją Europejczycy. Czytając, widzę zaskakujące sceny wzajemnego niezrozumienia, które pogłębia bariera językowa. Nieomal czuję zapach mięsa lub smak zsiadłego lub sfermentowanego nabiału i widzę niesmak, z jakim Amerykanka zjada tłuszcz, który jest uważany za największy przysmak, a zjedzenia którego nie wypada odmówić, aby nie obrazić gospodarzy. Autorka nie nuży długimi wywodami
i w odpowiednim momencie skierowuje uwagę na inne tory.

Przeczytana próbka pozostawia bardzo dobre wrażenie,
a zazdrość szybko ustępuje chęci rzucenia się do mapy
i planowania własnej rowerowej eskapady. Miłośnikom dwóch kółek lektura reportażu dostarczy zadowolenie oraz wiedzę, którą czasem trudno znaleźć w przewodnikach.

Poza wprowadzeniem w tajniki codziennego życia i zachowania Mongołów, Gdzie kończy się droga zaznajamia czytelnika z podstawowymi słowami i sformułowaniami ich języka. Uważna lektura pozwala na zgromadzenie podstawowego praktycznego słowniczka. Z drugiej strony uświadamia potencjalnemu podróżnikowi, jak ważne jest okazanie szacunku dla lokalnego życia i obyczajów, co wyrazić można również elementarną znajomością mowy tubylców. To rzecz oczywista, jakże często jednak zaniedbywana przez przybyszów.

Przeczytana próbka pozostawia bardzo dobre wrażenie, a zazdrość szybko ustępuje chęci rzucenia się do mapy i planowania własnej rowerowej eskapady. Miłośnikom dwóch kółek lektura reportażu dostarczy zadowolenea oraz wiedzę, którą czasem trudno znaleźć w przewodnikach. Dzięki książce wiem o Mongolii znacznie więcej niż wcześniej, a do kolejnych części opisujących przeprawę przez Chiny i Wietnam sięgnę, gdy przyjdzie na to czas.

Roland Barthes, Dziennik żałobny (franc.: Journal de deuil), tłum. Kajetan Maria Jaksender, Wyd. Teatr Polski we Wrocławiu, Wrocław, 2013.

„Pierwsza noc poślubna. Ale pierwsza noc żałobna?”1 pisze Roland Barthes na początku swojego Dziennika żałobnego. Pisarz i krytyk literacki, bardzo silnie związany z matką, głęboko przeżywa jej śmierć i daje upust żałobie. Czytaj dalej... "Roland Barthes, Dziennik żałobny"

Zobacz film (tutaj).

Hans-Joachim Lang, Kobiety z bloku 10. Eksperymenty medyczne w Auschwitz (niem. : Die Frauen von Block 10. Medizinische Versuche in Auschwitz), tłum. Eliza Borg, Wyd. Świat Książki, Warszawa, 2013.

Kobiety z bloku 10: „Nie było widać końca poza tym jednym, że prawdopodobnie człowiek tu umrze”* — dr de Leeuw, więźniarka. Hans Joachim Lang napisał wstrząsający reportaż o ofiarach tzw. eksperymentów medycznych wykonywanych w KL Auschwitz-Birkenau, głównie na kobietach. Czytaj dalej... "Hans-Joachim Lang, Kobiety z bloku 10"

Dariusz Jaroń, Polscy himalaiści, Wyd. Marginesy, Warszawa, 2019.

Marzyli o Evereście, wyprawili się na Nanda Devi East. O tym właśnie pisze Dariusz Jaroń w monografii Polscy himalaiści, pierwszej książce tak obszernie opisującej inicjalną polską wyprawę himalajską. Jest rok 1939. Czytaj dalej... "Dariusz Jaroń, Polscy himalaiści"

Mariusz Surosz, Pepiki. Dramatyczne stulecie Czechów, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa, 2010.

Pepiki to najnowsza historia Czechów pokazana biografiami jej znaczących aktorów. Mariusz Surosz rozpoczyna od skutków Pierwszej Wojny Światowej i rozpadu Cesarstwa Austro-Węgierskiego, w wyniku czego powstaje niepodległa Czechosłowacja, aby ostatecznie zatrzymać się na początku ubiegłej dekady. Czytaj dalej... "Mariusz Surosz, Pepiki. Dramatyczne stulecie Czechów"

Justyna Kopińska, Z nienawiści do kobiet, wyd. Świat Książki, Warszawa, 2018.

Z nienawiści do kobiet jest najnowszym zbiorem reportaży Justyny Kopińskiej. „Myślę, że ludzie potrafią wyczuć ofiarę. […] Ale nie rozumiem, dlaczego tyle osób to wykorzystuje” *? Czytaj dalej... "Justyna Kopińska, Z nienawiści do kobiet"

Marek Bieńczyk, Kontener, wyd. Wielka Litera, Warszawa, 2018.

Co wrzucił Marek Bieńczyk do Kontenera? „»Jeden zmarły dodać drugi zmarły nie czynią dwóch«; każdy jest jeden, każdy jest sam, każdy jest ważny”*. Śmierć matki staje się punktem wyjścia dla opisu reakcji i przeżyć, nawiązań literackich, filozoficznych i ogólnokulturowych. Eseje… zmartwień. Czytaj dalej... "Marek Bieńczyk, Kontener"

Justyna Kopińska, Czy Bóg wybaczy siostrze Bernadetcie?, Wyd. Świat Książki, Warszawa, 2018.

Justyna Kopińska w reportażu Czy Bóg wybaczy siostrze Bernadetcie? przedstawia wydarzenia, przy których czytaniu kręciłem z niedowierzaniem głową i przerywałem, aby ochłonąć. Czy Bóg wybaczy… to lektura dla twardzieli, szczególnie jeśli opiekują się dziećmi. Czytaj dalej... "Justyna Kopińska, Czy Bóg wybaczy siostrze Bernadetcie?"

Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski, Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście, Agora S.A., 2016

Jerzy Kukuczka zginął, odpadając od południowej ściany Lhotse. Szczyt ten stanowi klamrę jego wspinaczkowego życia — Lhotse był jego pierwszym ośmiotysięcznikiem. Czytaj dalej... "Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski, Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście"

Karolina Bednarz, Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2018.

Karolina Bednarz w reportażu Kwiaty w pudełku pokazuje Kraj Kwitnącej Wiśni inny od tego, który wyobrażałem sobie, słysząc w latach siedemdziesiątych o Polsce wkrótce będącej drugą Japonią. Nie chciałbym takiej Polski. Czytaj dalej... "Karolina Bednarz, Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet"