Przeskocz do treści

Erika Warmbrunn, Gdzie kończy się droga. Samotna wyprawa po bezdrożach Azji (ang.: Where the pavement ends), tłum. Dorota Kulikiewicz, Wyd. Galaktyka, Łódź, 2004.

Rower równa się wolność. A wolność jest prawem do przemieszczania się tam, dokąd się chce i w tempie, jakie się wybierze. Z takiego założenia wychodzi Erika Warmbrunn, która na początku lat dziewięćdziesiątych XX w. rusza w samotną podróż na dwóch kółkach przez Azję.

Plan jest prosty: przylot do Irkucka, a następnie rowerowy trawers Mongolii oraz Chin i dotarcie na południowy kraniec Wietnamu. Kilka tysięcy kilometrów jazdy przez obce kraje, bez znajomości lokalnego języka, licząc tylko na siebie oraz przypadkowo spotkanych mieszkańców. Fascynujące!

Z uwagi na podróżnicze plany przeczytałem połowę reportażu — część dotyczącą przejazdu przez kraj zamieszkany przez potomków Czyngiz-chana. Jestem oczarowany  przeżyciami autorki. Podoba mi się rownież sposób opisania podróży. Prezentowana trasa i napotykane po drodze niespodzianki przeplatane są  opisami mijanych krajobrazów i reakcjami spotykanych ludzi. Poprzez kolejne przygody Warmbrunn prezentuje styl życia i obyczaje Mongołów, tak różne od sposobu, w jaki żyją Europejczycy. Czytając, widzę zaskakujące sceny wzajemnego niezrozumienia, które pogłębia bariera językowa. Nieomal czuję zapach mięsa lub smak zsiadłego lub sfermentowanego nabiału i widzę niesmak, z jakim Amerykanka zjada tłuszcz, który jest uważany za największy przysmak, a zjedzenia którego nie wypada odmówić, aby nie obrazić gospodarzy. Autorka nie nuży długimi wywodami
i w odpowiednim momencie skierowuje uwagę na inne tory.

Przeczytana próbka pozostawia bardzo dobre wrażenie,
a zazdrość szybko ustępuje chęci rzucenia się do mapy
i planowania własnej rowerowej eskapady. Miłośnikom dwóch kółek lektura reportażu dostarczy zadowolenie oraz wiedzę, którą czasem trudno znaleźć w przewodnikach.

Poza wprowadzeniem w tajniki codziennego życia i zachowania Mongołów, Gdzie kończy się droga zaznajamia czytelnika z podstawowymi słowami i sformułowaniami ich języka. Uważna lektura pozwala na zgromadzenie podstawowego praktycznego słowniczka. Z drugiej strony uświadamia potencjalnemu podróżnikowi, jak ważne jest okazanie szacunku dla lokalnego życia i obyczajów, co wyrazić można również elementarną znajomością mowy tubylców. To rzecz oczywista, jakże często jednak zaniedbywana przez przybyszów.

Przeczytana próbka pozostawia bardzo dobre wrażenie, a zazdrość szybko ustępuje chęci rzucenia się do mapy i planowania własnej rowerowej eskapady. Miłośnikom dwóch kółek lektura reportażu dostarczy zadowolenea oraz wiedzę, którą czasem trudno znaleźć w przewodnikach. Dzięki książce wiem o Mongolii znacznie więcej niż wcześniej, a do kolejnych części opisujących przeprawę przez Chiny i Wietnam sięgnę, gdy przyjdzie na to czas.

Petra Hůlová, Czas Czerwonych Gór (czes. Pamět’ moji babičce), tłum. Dorota Dobrew, Wyd. W.A.B., Warszawa, 2007.

Czas Czerwonych Gór to błyskotliwy debiut dwudziestotrzyletniej wówczas pisarki. „Kiedy mamy szoro, […] siedzę z prawej strony przy wejściu i zastanawiam się, jak się u nas żyło dawniej”*. Petra Hůlová snuje rodzinną sagę, opisując życie kilku pokoleń mongolskiej rodziny widziane oczami pięciu kobiet. Czytaj dalej... "Petra Hůlová, Czas Czerwonych Gór"

Mariusz Surosz, Pepiki. Dramatyczne stulecie Czechów, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa, 2010.

Pepiki to najnowsza historia Czechów pokazana biografiami jej znaczących aktorów. Mariusz Surosz rozpoczyna od skutków Pierwszej Wojny Światowej i rozpadu Cesarstwa Austro-Węgierskiego, w wyniku czego powstaje niepodległa Czechosłowacja, aby ostatecznie zatrzymać się na początku ubiegłej dekady. Czytaj dalej... "Mariusz Surosz, Pepiki. Dramatyczne stulecie Czechów"

Maciej Płaza, Skoruń, Wydawnictwo W.A.B., Grupa Wydawnicza Foksal, Warszawa, 2015.

O czym jest Skoruń? Na pytanie o temat książki Maciej Płaza zwykł mówić, pół-żartem, że opowiada o zrywaniu jabłek. Czytaj dalej... "Maciej Płaza, Skoruń"

Karolina Bednarz, Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2018.

Karolina Bednarz w reportażu Kwiaty w pudełku pokazuje Kraj Kwitnącej Wiśni inny od tego, który wyobrażałem sobie, słysząc w latach siedemdziesiątych o Polsce wkrótce będącej drugą Japonią. Nie chciałbym takiej Polski. Czytaj dalej... "Karolina Bednarz, Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet"

Zobacz film.

Weronika Gogola, Po trochu, Wyd. Książkowe Klimaty, Wrocław, 2017.

Po trosze pożegnanie, a trochę przywitanie. Tym jest Po trochu. Weronika Gogola rozpoczyna swą powieść tekstem pieśni żałobnej Żegnam cię, mój świecie wesoły, którego lektura wprowadziła mnie w elegijny nastrój. Pojawiają się więc dwa kluczowe słowa: treść i nastrój. Czytaj dalej... "Weronika Gogola, Po trochu"

Tibor Noé Kiss, Incognito (węg: Inkognitó), tłum. Daniel Warmuz, Wyd. Książkowe Klimaty, Wrocław, 2017.

Nie wiem, kim jestem, ale wreszcie jestem tą osobą, którą chcę być. Żyję”*. Incognito i Tibor Noé Kiss. Takiej książki jeszcze nie czytałem. Czytaj dalej... "Tibor Noé Kiss, Incognito"

Matĕj Hořava, Palinka. Prozy z Banatu, tłum. Anna Radwan-Żbikowska,
Wyd. Książkowe Klimaty, Wrocław, 2017.

Zaduma, nostalgia, tęsknota. Tak pisze Matĕj Hořava w swoim nagradzanym debiucie Palinka. Prozy z Banatu. Palinka jest zbiorem kilkudziesięciu krótkich opowiadań, krótkich jak mgnienie oka. Czytaj dalej... "Matĕj Hořava, Palinka. Prozy z Banatu"

Rozmowa z Matĕjem Hořavą, autorem tomu opowiadań Palinka. Prozy z Banatu (tłum. Anna Radwan-Żbikowska, wyd. Książkowe Klimaty), za który został wyróżniony kilkoma czeskimi nagrodami literackimi. Czytaj dalej... "Palinka. Rozmowa z Matĕjem Hořavą"

Gillian Flynn, Ostre przedmioty (ang. Sharp objects), przeł. Radosław Madejski, Wyd. Gruner+Jahr Polska (obecnie Burda Książki), Warszawa, 2013.

„Miałam na sobie nowy sweter, krzykliwie czerwony i brzydki”*, rozpoczyna swoją opowieść narratorka powieści Ostre przedmioty amerykańskiej autorki chic noir Gillian Flynn. Czytaj dalej... "Gillian Flynn, Ostre przedmioty"